SO algemeen


 Het grootste gedeelte van het team, februari 2016

Binnen de afdeling Speciaal Onderwijs (SO) van de W.A. van Lieflandschool zien we een zeer gedifferentieerde groep leerlingen. De groep varieert in niveau, in leeftijd en in specifieke hulpvragen. De inhoud van het onderwijs is dan ook zoveel mogelijk afgestemd op de individuele mogelijkheden van onze leerlingen.

De leerlingen van de afdeling hebben een ontwikkelingsachterstand. Sommige leerlingen hebben eveneens een Autisme Spectrum Stoornis (ASS), een aandacht tekort-hyperactiviteitstoornis (ADHD) en/of sociaal-emotionele problematiek. Daarnaast treft men leerlingen met (licht) motorische beperkingen aan.

Onderwijsaanbod

In de afdeling SO zitten leerlingen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar.

We hebben binnen de afdeling de volgende onderverdeling aangebracht:

afdeling reguliere SO, Paterswoldseweg 131 Groningen. Coördinator Wilma Voorneveld.

 

Leer – en vormingsgebieden afdeling SO

Sociale vaardigheid en zelfredzaamheid

Het bevorderen van de sociale redzaamheid omvat veel, en komt in alle leergebieden aan de orde. De kern is dat de leerlingen zich in zoveel mogelijk situaties in de samenleving leren staande te houden. Uitgaande van de individuele mogelijkheden en de hulpvraag van onze leerlingen worden sociale vaardigheden zowel individueel als in groepsverband aangeboden. Sociale vaardigheid en zelfredzaamheid lopen als een rode draad door het gehele onderwijsaanbod, temeer daar het van belang is de zelfstandigheid van leerlingen zoveel mogelijk te bevorderen.

Niet alleen de ontplooiing van de individuele leerling staat centraal, ook het kunnen functioneren in een groep, daar deel van uit kunnen maken en rekening leren houden met elkaar zijn belangrijke leerdoelen.

Bij de jongste leerlingen ligt de nadruk op de algehele ontwikkeling, hierbij is spelend leren een belangrijk onderdeel. Zowel de taalontwikkeling, het zelfbeeld, de motorische ontwikkeling en de functieontwikkeling krijgen veel aandacht. Om de cognitieve ontwikkeling te bevorderen worden diverse vaardigheden geoefend.

In de onder – en bovenbouw van de SO is er veel aandacht voor de schoolse vaardigheden en worden werkhouding en taakbesef sterk gestimuleerd.
 

Leesonderwijs en schriftelijke taal

Signaal lezen
Signaal lezen is een vaardigheid die past binnen het begrip sociale redzaamheid. Het programma is bedoeld voor leerlingen die niet of nauwelijks tot lezen komen, maar die wel in hun dagelijkse leven een aantal signaalwoorden en pictogrammen tegenkomen.
In samenwerking met de logopedisten wordt de methode Leespraat gebruikt om het leren praten te stimuleren. Samen met de klassenleiding werken de logopedisten aan de uitbreiding van de signaalwoordenschat.

Taal-leesvoorwaarden programma
Voordat de leerlingen beginnen met aanvankelijk lezen, gaan zij eerst werken aan een taal- leesvoorwaarden programma. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de methodes Peuterplein (zeer jeugdigen en stergroepen) en Kleuterplein (SO onderbouw). Middels deze methodes worden de visuele en auditieve voorwaarden geoefend om te komen tot het aanvankelijk lezen. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan de beginnende geletterdheid en het bevorderen van het leesplezier.

Veilig Leren Lezen
Na de methode Kleuterplein wordt er overgestapt op de methode Veilig Leren Lezen. Binnen onze school wordt gewerkt met een onderdeel van deze methode, geheten Veilig Stap voor Stap. In deze methode worden, d.m.v. globaalwoorden, alle letters aangeleerd. Daarnaast wordt het correct en vlot technisch lezen, het lezen van korte teksten en het begrijpend lezen geoefend. Ook wordt er aandacht besteed aan de spelling. Na Veilig Stap voor Stap wordt er gebruik gemaakt van de methode Taal op Maat.

Voortgezet technisch lezen en begrijpend lezen
Beide leesvormen worden aangeboden op het moment dat de leerling er aan toe is. Bij het voortgezet technisch lezen wordt gebruik gemaakt van de methoden Estafette en Lekker Lezen. De methoden Leesmaatjes en Lees Aardig worden gebruikt voor begrijpend lezen.

Schrijven
Er wordt in elke bouw structureel aandacht besteed aan het (aanvankelijk) schrijfonderwijs. Hiervoor wordt
gebruik gemaakt van de methode Schrijven op Maat. Deze methode start met “schrijven op muziek”: met behulp van prenten en muziek worden de voorbereidende schrijfbewegingen op een speelse manier geoefend. Vervolgens worden de blokletters aangeleerd, uitgaande van de letters van de globaalwoorden uit de leesmethode Veilig Leren Lezen. Daarna volgt het schrijven van woorden en zinnen met blokletters. Als laatste worden de hoofdletters aangeleerd.

 

Rekenonderwijs

Rekenvoorwaarden programma
Voordat de leerlingen kunnen beginnen met het aanvankelijk rekenen, moeten zij een groot aantal
rekenvoorwaarden beheersen. Hiervoor wordt eveneens gebruik gemaakt van de methodes Peuterplein en Kleuterplein. Middels speelse opdrachten worden de rekenvoorwaarden geoefend om te komen tot het aanvankelijk rekenen.


Aanvankelijk en voortgezet rekenen
Voor het aanvankelijk rekenen wordt gebruik gemaakt van de methode Rekenboog. Voor het voortgezet rekenen wordt de methode Reken Zeker gebruikt. Hierin zit rekenen met geld, meten en wegen inhoud en klokkijken verwerkt.  
Ter ondersteuning wordt de software van Maatwerk gebruikt.

 

Andere leer- en vormingsgebieden

Projecten
Meerdere keren per jaar wordt er gewerkt aan een centraal project waarin bijvoorbeeld wereldoriëntatie aan bod komt. Elke groep werkt op het eigen niveau vanuit diverse invalshoeken aan een thema. Als aanvulling en verduidelijking van de projectlessen worden een museum, bibliotheek of winkel bezocht. Ook worden er op school speciale workshops georganiseerd, waarbij professionele kunstenaars de lessen verzorgen. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van leskisten van de bibliotheek of het Centrum voor Natuur – en Milieu educatie.
De projectweken worden, afhankelijk van het onderwerp, afgesloten met een leuke gezamenlijke activiteit, waarin de leerlingen kunnen laten zien of laten horen wat zij geleerd hebben.

Creatieve Vakken
Er wordt gedurende de helft van het schooljaar muziekles gegeven o.l.v. een vakleerkracht muziek. De rest van het schooljaar geeft de eigen leerkracht muziekonderwijs. Het doel ervan is dat leerlingen plezier beleven aan muziek.
Belangrijke elementen in de muzieklessen zijn zingen, luisteren, muziek spelen, muziek vastleggen en bewegen op muziek. Daarnaast leren de leerlingen door muziek andere belangrijke vaardigheden zoals zich kunnen concentreren en communiceren
De beeldende vakken Handvaardigheid en Tekenen worden door de eigen leerkracht in de klas gegeven. Met de beeldende vakken willen we het gebruik van verschillende materialen en technieken stimuleren. Verder proberen we de eigen creativiteit tot uiting te laten komen en de fantasie van de leerling te prikkelen.

Cultuureducatie
De WA van Lieflandschool heeft een cultuurcoördinator, die alle zaken op cultuur-educatief gebied regelt en aanstuurt. Gedurende het schooljaar vinden een aantal culturele educatieve activiteiten en projecten plaats. Bijvoorbeeld; de Kinderboekenweek, Klassefilm, Noord Nederlands Orkest, workshops met Kunstenaars, museumbezoeken, groep doorbrekende projecten en meer. Ook de gewone creatieve vakken vallen onder cultuureducatie.
Het doel daarbij is dat leerlingen zowel actief als receptief met verschillende kunstdisciplines in aanraking komen en hier ervaring mee op doen.

Bewegingsonderwijs
Het vak bewegingsonderwijs wordt als een belangrijk onderdeel van het onderwijsprogramma gezien binnen de afdeling. Elke groep krijgt 2 keer per week gymles van een vakleraar. In de lessen staat de motorische ontwikkeling en de sociale omgang tijdens sport en spel centraal. Een ander belangrijk aspect is dat de leerlingen kennismaken met diverse sport– en spelactiviteiten.

Zwemmen
In het hoofdgebouw is een zwembad. De Zeer Jeugdigen en Stergroepen krijgen hier een keer per week zwemles.
Doelstellingen van de zwemlessen zijn:
- plezier beleven in en genieten van alle activiteiten in het water (watervrij maken) en daar waar mogelijk komen tot het aanleren van zwemslagen
- komen tot het behalen van diploma A en B, als dit tot de mogelijkheden behoort

- het vergroten van de conditie en kennismaken met een vorm van vrijetijdsbesteding

Computer binnen de school
De leerdoelen hiervoor zijn tweeërlei, namelijk de computer als leer- en hulpmiddel en de computer als leerobject. De computer wordt steeds meer ingezet als leer– en hulpmiddel binnen ons onderwijs. Ook de Ipad zien we in steeds meer klassen terug. Hiervoor wordt digitaal lesmateriaal gebruikt voor de dagelijkse lessen. Daarnaast zijn alle groepen voorzien van een smartboard.

naar boven